Mieszka tam ponad 5,5 mln osób. 6. Stolica Jordanii to: Nikozja. Erywań . Amman. Amman Baku, czyli stolica Azerbejdżanu jest najstarszym portem nad Morzem Kaspijskim. 8. Przejdźmy teraz do
Morze Kaspijskie jest największym bezodpływowym i śródlądowym zbiornikiem wody na Ziemi. Starożytni nazywali je oceanem z uwagi na jego wielkość i zasolenie. Współczesność przyniosła dyskusje nad klasyfikacją (morze czy jezioro), problemy z prawami do użytkowania oraz olbrzymie zagrożenie środowiska w wyniku pośredniej i bezpośredniej antropopresji. LokalizacjaMorze Kaspijskie zlokalizowane jest na umownej granicy Europy i Azji. Wokół zbiornika położone są tereny pięciu państw:Rosja (na północnym – zachodzie)Azerbejdżan (na zachodzie)Iran (na południu)Turkmenistan (na południowym wschodzie)Kazachstan (na północnym – wschodzie).Położenie na umownej granicy dwóch kontynentów ma swoje konsekwencje w ukształtowaniu terenu w otoczeniu akwenu. Bezpośrednie sąsiedztwo to depresja morza kaspijskiego. Na zachód od niej znajdują się zbocza Kaukazu, w kierunku wschodnim rozciąga się rozległy step Azji Środkowej. Północną część zbiornika otacza Nizina Nadkaspijska z deltą największego dopływu – Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Co sprawiło że jest unikalne?Współcześnie Morze Kaspijskie nie ma bezpośredniego połączenia z żadnym innym akwenem na kuli ziemskiej. W odległej przeszłości sprzed milionów lat razem z Morzem Czarnym i jeziorami Namak i Urmia stanowiło część dużego Oceanu Tetydy. Zbiornik stał się śródlądowy około 5,5 mln lat temu w wyniku procesów tektonicznych oraz obniżenia poziomu ważnym czynnikiem wpływającym na charakter zbiornika jest dostarczanie potężnych ilości wody przez rzeki przy jednoczesnym braku odpływu. Jedynym procesem, który pozwala na „pozbycie się” nadmiaru dostarczanej wody jest parowanie. Ma to swoje poważne konsekwencje dla ekosystemu Morza Kaspijskiego. Słony w przeszłości zbiornik jest zasilany wyłącznie przez wody słodkie. W efekcie zasolenie w północnej części akwenu kształtuje się na poziomie około 1 %, z kolei w południowej części dochodzi do 30 %. Warunki życia w Morzu Kaspijskim znacznie się od siebie różnią w poszczególnych jego częściach. Północnym akwen jest bardzo płytki, bowiem jego głębokość kształtuje się na poziomie 5-6 m. W środkowej części głębokość znacznie się zwiększa – dochodząc do 190 m. Największe głębokości znajdziemy w południowej części akwenu. Dochodzą one do poziomu 1 025 m – tym samym stawiając akwen drugim po jeziorze Bajkał (-1 180m) najgłębszym naturalnym zagłębieniem na Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Połączenie trzech powyższych cech: braku odpływu i wymiany wód z innymi słonymi akwenami oraz niewielkim zasoleniem w północnej części spowodowało, że jest klasyfikowane jako jezioro. Dyskusje nad klasyfikacją akwenu jako morze bądź jezioro ma swoje skutki legislacyjne w kwestii prawa do użytkowania przez państwa ponad 20 latach dyskusji i sporów między krajami ościennymi 12 sierpnia 2018 r. na piątym Szczycie Kaspijskim podpisano „Konwencję o statusie prawnym Morza Kaspijskiego”. Ustalono w niej, że powierzchnia i wody akwenu są morzem. Co to oznacza w praktyce? Prawo do eksploatacji zasobów mineralnych w wodach terytorialnych o szerokości około 27 km od kolei strefy połowów ryb przez państwa nadbrzeżne mają w przybliżeniu szerokość 46 km. Pozostała część akwenu to wody neutralne przez które możliwe są transporty wojskowe. Jednocześnie porozumienie zabrania krajom niemającym dostępu do brzegu prowadzenia operacji wojskowych na akwenie. Morze Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Zawarte porozumienie reguluje gospodarowanie wodami pozostawiając otwartą kwestie eksploatacji dna morskiego. Ze względu na istniejące tam złoża ropy i gazu oraz potencjalny szlak transportowy ropy i gazu z Azji Środkowej to właśnie dno ma znaczenie strategiczne. Zasady gospodarowania dnem mają zostać uregulowane w umowach obecności licznych dopływów i braku odpływu jest także silna antropopresja. Niesione przez rzeki substancje biogenne zmieniają żyzność obszaru i znacząco wpływają na funkcjonowanie ekosystemu morskiego. Niebagatelnym źródłem zanieczyszczeń są tereny zurbanizowane rozmieszczone zarówno wzdłuż rzek (w tym Wołgi) jak aglomeracje położone nad Morzem poważnym czynnikiem stwarzającym zagrożenie dla akwenu jest eksploatacja złóż paliw kopalnych (głównie ropy naftowej) w tym rejonie. Przykładem realnego zagrożenia może być wyspa Vulf, na której liczba występujących ptaków morskich znacznie spadła w skutek oddziaływać przemysły petrochemicznego. Istniejące i planowane rurociągi naftowe i gazowe znacząco zwiększają zagrożenie dla środowiska Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)KlimatWarunki klimatyczne wokół jeziora są skrajnie różne. Brzegi północny i wschodni odznacza się zimnym i suchym klimatem kontynentalnym. Z kolei południowe i zachodnie wybrzeże otoczone jest górami z dużymi opadami atmosferycznymi i wyższymi temperaturami. Tak duże zróżnicowanie doprowadziło do dużej bioróżnorodności w rejonie Morza wód w akwenie jest uzależniony wielkości przepływów w jej dopływach, z których najważniejszym jest Wołga. Z kolej na wielkość poziomu wód wprowadzanych przez Wołgę mają opady w jej rozległym zlewisku. Łączna suma wody w postaci deszczu lub śniegu jaka spadnie w ciągu roku jest ściśle uzależniona od warunków atmosferycznych na Północnym Atlantyku, czyli tysiące kilometrów od Morza Kaspijskiego. Na przestrzeni wieków obserwowano znaczne zmiany poziomu wód układające się w długie cykle. Przykładowo w latach 1929 – 1977 poziom wód spadał, po czym do roku 1995 stopniowo się podnosił. Od połowy lat 90-tych XX w. obserwowane są obecnie mniejsze wahania Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Fauna i floraŚwiat roślin i zwierząt Morza Kaspijskiego to przede wszystkim organizmy związane z wodą. Patrząc całościowo na obszar nie można pominąć gatunków lądowych żyjących na wyspach oraz strefie przybrzeżnej okresowo zalewanej w związku z wahaniami poziomu wodneFloraW pierwszej połowie lat 90-tych XX w. w strefach przybrzeżnych występowały rzadkie gatunki roślinności wodnej przystosowanej do stopnia zasolenia zbiornika. W latach 1994 – 1996 liczba siedlisk została znacznie ograniczona przypuszczalnie w skutek podniesienia się poziomu wód braku w dostępie do materiału siewnego w nowopowstałych przybrzeżnych lagunach i zbiornikach Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)FaunaOdcięcie akwenu przed milionami lat od pozostałych mórz i oceanów globu przyczyniło się do występowania licznej grupy gatunków endemicznych. W zlewni Morza Kaspijskiego żyje 160 gatunków ryb należących do kilkudziesięciu rodzajów. Z licznej ichtiofauny 62 % jest endemitami (rodzaje Anatirostrum, Caspiomyzon, Chasar oraz Hyrcanogobius).Do rodzimych gatunków, które występują poza zlewnią Morza Kaspijskiego należą: karaś, karp, leszcz, płoć, szczupak okoń i sandacz. Do akwenu zostało wpuszczonych około 30 gatunków naturalnie występujących w innych częściach globu. Najliczniejszymi rodzinami wśród ryb są: babkowate (35 gatunków i podgatunków), karpiowate (32) i śledziowate (22). Jednakże to nie z nich słynie Morze Kaspijskie. Prawdziwym towarem rozpoznawczym i eksportowym stały się tu jesiotry reprezentowane przez sześć gatunków: rosyjski, szyp, kaspijski, sterlet, siewruga (znany także jako gwiaździsty) oraz pozyskiwany z tych ryb jest jednym z najbardziej pożądanych na świecie, a jego cena i popyt na niego spowodowała wyczerpanie się części historycznych łowisk i stanowi zagrożenie dalszej egzystencji populacji. Z tego względu podjęto działania zmierzające do ograniczenia ilości zwierzęcy akwenu to nie tylko ryby. Spotykamy tu małże takie jak sercówka pospolita znaną z bałtyckich plaż czy racicznicę zmienną pochodzącą z terenu zbiornika a inwazyjną w endemicznych gatunków reprezentujących inne grupy kręgowców należą jeden z podgatunków mewy białogłowej, czy nerpa kaspijska będąca przedstawicielem fok. Obszary sąsiadujące zamieszkuje żółw kaspijski będący gatunkiem przeszłości występowały tu także większe ssaki. Badania archeologiczne potwierdziły występowanie delfinów, morświnów oraz wielorybów. Morze Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Ekosystemy lądoweMówiąc o akwenach pierwsze skojarzenie dotyczy organizmów wodnych. Jednak w przypadku Morza Kaspijskiego nie można pominąć przedstawicieli fauny i flory żyjących w strefie przybrzeżnej, deltach rzek oraz na i endemiczne gatunki lądowe występują w obszarze delty rzeki Wołgi. Występuje tu aldrowanda pęcherzykowata – roślina wodna należąca do rodziny rosiczkowatych odżywiająca się zooplanktonem, a niekiedy larwami komarów i mikroskopijnym narybkiem. Drugim przykładem jest endemiczny gatunek lotosu (Nelumbo caspica).Siedliskiem z bogactwem roślin endemicznych są lasy łęgowe w delcie rzeki Samur. Dotychczas oznaczono tu 11 gatunków cennych przyrodniczo, w tym liany pamiętające czasy brzegowa stanowi ostoję roślin charakterystycznych dla luźnych piasków pustynnych Azji ograniczające występowania roślin można podzielić na naturalne oraz pochodzenia antropogenicznego. Do pierwszej grupy zaliczymy brak równowagi hydrologicznej w deltach i znaczące zmiany poziomu wód akwenu. Drugim poważnym czynnikiem wpływającym na obecność gatunków roślin na tym obszarze są zanieczyszczenia wód pochodzące z terenów zurbanizowanych wzdłuż rzek oraz rekultywacją gruntów zdegradowanych w wyniku działalności Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)FaunaZ rejonu Morza Kaspijskiego pochodzą żółwie śródziemnomorski (Testudo graeca buxtoni) oraz stepowy (Testudo horsfieldii).Tereny te zamieszkiwane są przez duże koty: geparda oraz lamparta perskiego. W nieodległej przeszłości żyły tu także tygrysy kaspijskie (wyparły w latach 70-tych XX wieku), oraz lew kolei na największej z wysp można spotkać swobodnie przemieszczające się Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Co warto zobaczyć?Zróżnicowane przyrodnicze, bogate złoża naturalne i długa historia obecności człowieka na tym terenie sprawiły, że znajdziemy w rejonie wiele obiektów wartych zobaczenia. BakuHistoria osadnictwa współczesnej stolicy Azerbejdżanu sięga do epoki kamienia łupanego. To otoczone pustyniami miasto na swoim terenie ma mnóstwo zadbanych terenów zieleni. W mieście znajdziemy ciekawe obiekty od wpisanego na listę UNESCO średniowiecznego Starego Miasta Iczeri-Szeher z Meczetem Muhammada (Złamaną Wieżą), Meczetem Piątkowym, Pałacem szachów Szyrwanu, Basztą Dziewiczą, po Muzeum Historii Azerbejdżanu i Świątynię Ognia Ateszgah w Surachanach po Meczet Taza Pir z początku XX wieku. Całość dopełniają nowoczesne przeszklone „drapacze chmur”: Flame Tower, Azersu Tower, SOFAZ Tower czy modernistyczny budynek Centrum Kulturalne Hejdara DaşlariMiasto wybudowane zostało na rozkaz Stalina na przełomie lat 40-stych i 50-tych XX w. Położone jest 100 km na wschód od Baku oraz 55 km od stałego lądu. W rzeczywistości to największy na świecie kompleks wiertniczy na morzu. Na jego terenie znajdziemy pełną infrastrukturę, w tym: boisko, meczet, kino, piekarnię, bibliotekę, niewielki park i kilka roku 2008 zamieszkane było przez 2 tysiące ludzi pracujących na platformie. Współcześnie infrastruktura podlega silnemu procesowi dewastacji i nie wszystkie części miasta są możliwe do zwiedzania. Przykładowo w 2015 r. wydarzył się wypadek, w którym zaginęło kilka osób, a część budynków mieszkalnych wpadła do wód położone na południowym brzegu akwenu. Obecnie stanowi stolicę irańskiego regionu Mazandaran, a przed krótki okres swojej historii pełniła rolę stolicy państwa. Jest bardzo ważnym ośrodkiem kulturalnym w Iranie. Większość dziedzictwa kulturowego i starożytnych zabytków uległo zniszczeniom przez trzęsienia ziemi i inne kataklizmy. Mimo to warto obejrzeć zabytki: Kolbadi House i Dom Ramedani, prehistoryczne stanowiska archeologiczne: Hutto (7 tysięcy lat jaskinia Kamarband (9 tysięcy lat wieżę zegarową na Placu Zegara (Meydan-e-Sa’at), a także wieżę Resket i kompleks pałacowy miasto położone na 11 wyspach w delcie rzeki Wołgi. Należy do najstarszych centrów ekonomicznych i kulturalnych w tym regionie. Miasto znane od początku XIII wieku jako warowny gród tatarski. Do ważniejszych obiektów wartych zobaczenia należą: kreml z XVI i XVII w., sobory Zaśnięcia Matki Bożej (XVIII w.) oraz Trójcy Świętej (XVII/XVIII w.) oraz wybudowany w XXI w. Astrachański Państwowy Teatr Opery i w Kazachstanie do 1991 r. znane jako Guryev. Jest stolicą rejonu Atyrau. Zlokalizowane w delcie rzeki Ural. Cechą wyróżniającą jest fakt, że jest położone zarówno w Azji jak i Europie. Tereny miejskie z brzegów azjatyckiego i europejskiego połączone są żelbetonowy most prze rzekę Ural oddano do użytku 28 sierpnia 1965 r. Ma on 259 metrów długości i 10 metrów wysokości. Łączy Satpayev Avenue i Abay Street. Na prawym europejskim wybrzeżu przy Alei Satpajewa zlokalizowane są siedziby burmistrza oraz początkiem nowego tysiąclecie w 2001 r. wybudowano wiszący most dla pieszych o długości 551 m. Znajduje się on w Księdze Rekordów Guinessa jako najdłuższy most dla pieszych na świecie. Z jego centralnej części roztacza się wspaniała panorama na okolice. Z kolei w 2009 r. Otwarto Sultan Beibars – czteropasmowy most o przepustowości 5-7 tys. samochodów dziennie. Obiekt ma długość 380,74 m i szerokości 22 metrów. Szerokość jezdni wynosi 16 metrów plus dwie ścieżki piesze o długości 2,5 metra terenie miasta warto zobaczyć: Sobór; Pomnik Isataya i Makhambeta; Meczet to najbardziej na południe wysunięte miasto w Rosji. Malownicze położone pomiędzy Morzem Kaspijskim, Kaukazem, stepami Eurazji i płaskowyżem irańskim. Jednocześnie jest to bardzo stare miasto z poświadczonym istnieniem w dokumentach pochodzących z VIII w. Długa historia, strategiczne położenie oraz zmiany narodów panujących sprawiły, że Derbent przypomina ogromne spektakularnym zabytkiem są fortyfikacje składające się z cytadeli Naryn-Kala, dwóch długich murów łączących ją z Morzem Kaspijskim oraz Dagh -Bary biegnącej z miasta w kierunku Kaukazu. Cały kompleks został wpisany w 2003 r. na listę światowego dziedzictwa daneMorze KaspijskieJest to największy śródlądowy zbiornik wodny o powierzchni 362 tysięcy km2 (w latach 30 XX w. wynosiła ponad 440 tys. km2), a więc większy od terenu Polski (312 tys. km2).Objętość zgromadzonej w niej wody to objętość 78 200 – 90 000 km3, czyli ponad 40 % wszystkich wód zgromadzonych w jeziorach na kuli wielkości akwenu świadczą także:maksymalna długość zbiornika: max. 1 030 kmmax. szerokość 435 wybrzeża wynosi około 7 000 kmmaksymalna głębokość: 1025 mśrednia głębokość: 211 mLiczba wysp: 26Morze Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)Morze Kaspijskie – ciekawostkiZbiornik położony jest depresji Morza Kaspijskiego 28 m poniżej poziomu akwenu wywodzi się od starożytnego ludu Kaspów, który w I tysiącleciu zamieszkiwał południowo – zachodnie krańce Kaspijskie stanowi od 40 do 44% wszystkich wód jeziornych na zawiera około 3,5 razy więcej wody niż łącznie pięć Wielkich Jezior w Ameryce akwenu wpada ponad 130 rzek, przy czym największe to Wołga (80% objętości wód) Ural i Kaspijskie ma kilkadziesiąt małych wysp części o łącznej powierzchni 2000 km2. Największa z nich to Ogurja Ada o długości 37 km. Większość z wysp z uwagi na wielkość jest niezamieszkała przez ludzi, za to pełnią ważną rolę jako miejsce życia dla ślady obecności przodków człowieka znalezione w rejonie Morza Kaspijskiego na terenie Gruzji pochodzą sprzed 1,8 mln lat i należą do przedstawicieli Homo erectus lub Homo szczątków neandertalczyka na południe od akwenu świadczą o zamieszkanie rejonu przez ludzi około 11 000 lat Morza Kaspijskiego jest bardzo bogaty w złoża ropy znane już od X wieku. Współcześnie na tym terenie są liczne platformy wiertnicze zlokalizowane zarówna na morzu jak i na lądzie, a rejon akwenu jest jednym z ważniejszych miejsc wydobycia ropy w skali braku odpływów rejon zbiornika jest połączony z innymi morzami: Bałtyckim, Białym, Azowskim i Czarnym za pośrednictwem systemu rzek i kanałów. Do głównych i nowoczesnych systemów kanałów należą Wołga-Bałtycka Droga Wodna i kanał Kaspijskie (Каспийское море, Caspian Sea)PolecamyPodróże DinoAnimalsParki NarodoweWodospadyJezioraGóry
Nawet ci, którzy preferują bierne wakacje nad morzem, są zainteresowani wycieczkami. Aby zobaczyć unikalne krajobrazy, poprawić swoje zdrowie i po prostu się zrelaksować, nie trzeba iść daleko. Czasami najciekawsze znajduje się tam, gdzie nawet się nie spodziewamy. A reszta na Morzu Kaspijskim w Kazachstanie może to udowodnić.
Geografia Ciekawostki o Morzu Kaspijskim Morze, które jest największym jeziorem świata Przed milionami lat Morze Kaspijskie było częścią nieistniejącego już w Europie akwenu stanowiącego północną część oceanu Tetydy. Przewrotnie nazywane morzem, faktycznie jest jeziorem, największym jeziorem na świecie, o powierzchni większej niż powierzchnia Polski. Otoczone pięcioma państwami pełni dużą rolę w ich gospodarce, odgrywa również istotne znaczenie w turystyce tych państw. Ogromnym problemem jest jednak fakt, że największe jezioro świata powoli wyparowuje. Naukowcy oszacowali, że poziom wody zmniejsza się w nim o 7 cm każdego roku, co jest wynikiem globalnego wzrostu temperatury wywołanego zmianami klimatycznymi. Jeżeli ten trend się utrzyma, to ubytek wody może zagrażać faunie i florze Morza Kaspijskiego. 1Morze Kaspijskie jest pozostałością dawnego, znacznie większego zbiornika wodnego. W późnej jurze, na terenie Europy Środkowej, południowo-wschodniej i na obszarach sięgających w głąb Azji Środkowej istniało morze - Paratetyda - zwane też Morzem Sarmackim. Stanowiło ono północną część Oceanu Tetydy - prehistorycznego oceanu. Paratetyda wyodrębniła się na skutek zmniejszającego się połączenia z południową częścią Tetydy (Morze Śródziemne). W skład Paratetydy wchodziło Morze Kaspijskie, Morze Czarne, Morze Aralskie. Na przestrzeni dziejów akweny te zostały oddzielone od siebie. 2Przeważająca część Morza Kaspijskiego znajduje się w Azji, a tylko jego północna część w Europie. 3Otoczone jest pięcioma państwami: Kazachstanem, Rosją, Turkmenistanem, Iranem i Azerbejdżanem. 4Jest największym jeziorem na świecie, jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km2. Powierzchnia jeziora zmienia się na skutek wahań poziomu wody. 5Powierzchnia Jeziora Kaspijskiego jest większa od powierzchni Polski (312 679 km2). 6Maksymalna głębokość morza wynosi 1025 m. Średnia głębokość w północnej części wynosi 5-6 m, w części środkowej 190 m, a w południowej przekracza 1000 m. 7Jezioro Kaspijskie jest jeziorem słonym. Zasolenie jest zróżnicowane w zależności od obszaru. Północna część, w zasadzie słodkowodna, przechodzi w słoną - w części środkowej i południowej (10-12 promili) - aż do bardzo słonej, o zasoleniu nawet 300 promili, w zamkniętej zatoce Kara-Bogaz-Goł. 8Powierzchnia wysp Morza Kaspijskiego wynosi około 2 tys. km2. Do największych z nich należą: Wyspy Focze, które są archipelagiem pięciu nizinnych wysp, położonych w północno-wschodniej części Morza Kaspijskiego u wybrzeży Kazachstanu. Ich powierzchnia wynosi około 130 km2. Wyspy te uznawane są za ważne dla ochrony populacji ptaków. Podczas przelotów spotykany jest tu perkoz rdzawoszyi, a rybitwy czubate gniazdują na wyspach, Czeczeń - o powierzchni około 55 km2, należąca do Rosji, Ogurjaly - wyspa w południowo-wschodniej części Morza Kaspijskiego, należąca do Turkmenistanu. Zajmuje powierzchnię około 45 km2, Baki arxipelaqi - grupa wysp w pobliżu Baku w Azerbejdżanie. 9Morze Kaspijskie jest akwenem bezodpływowym. Wpływa do niego kilka rzek, potężna Wołga, Kura, Ural, ale żadna z niego nie wypływa. 10Położone jest w depresji 28 m poniżej poziomu oceanów.
port nad Morzem Kaspijskim. miasto nad Morzem Kaspijskim. państwo nad Morzem Kaspijskim. stolica nad Morzem Kaspijskim. mieszkający nad morzem. kraj nas Morzem Kaspijskim. mieszek Mieszka. Dierbient, miasto nad Morzem Kaspijskim. republika w Rosji, nad Morzem Kaspijskim.
foto – Pixabay Azerbejdżan to państwo, które znajduje się w zachodniej części Azji, tuż przy granicy z Europą. Położone jest nad Morzem Kaspijskim i graniczy z Rosją, Turcją, Armenią, Gruzją i Iranem. Ze względu na swoje położenie, kraj ten charakteryzuje się ciekawą kuchnią, unikalną kulturą i mnóstwem historycznych zabytków. 1. Stolicą Azerbejdżanu jest Baku – miasto, w którym mieszka ponad 2 miliony osób. Historyczna, najstarsza część miasta nazywana jest Miastem Wewnętrznym i została ona wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Podczas pobytu w Baku warto zwiedzić Aleję Szahidów, liczne meczety (Meczet Muhammada, Meczet Taza Pir oraz Meczet Piątkowy), oryginalne Muzeum Miniaturowych Książek i Muzeum Dywanów. 2. Na północy kraju położone są masywy Wielkiego Kaukazu. Najwyższym szczytem w Azerbejdżanie jest Bazarduzu – kaukaska góra o wysokości 4466m która znajduje się na granicy azerbejdżańsko-rosyjskiej. 3. Na terenie Azerbejdżanu znajduje się 11 parków narodowych. Do najpiękniejszych z nich należą: Szyrwański Park Narodowy, Park Narodowy Sahdag i Zangezurski Park Narodowy. 4. Urzędowym językiem państwa jest język azerbejdżański, którym posługuje się ponad 30 milionów ludzi. Poza terenem Azerbejdżanu, język używany jest również na niektórych terenach Rosji, Kazachstanu, Gruzji, Turcji i Armenii. 5. Charakterystyczną częścią architektury azerbejdżańskiej są okna sebeke – rodzaj witraży, którymi ozdabiane są wnętrza pałaców i świątyń. 6. Kuchnia azerbejdżańska jest smaczna, aromatyczna i sycąca. Powszechnie podaje się dania z grilla mięsne i warzywne szaszłyki. Do potraw dodaje się dużą ilością ziół. Niektóre dania poprzedza podanie tzw. goyetri czyli talerza ze świeżymi ziołami różnych gatunków. Do typowych potraw kuchni azerbejdżańskiej należą nadziewane mięsa (drób i ryby), buglama (gulasz z duszonej jagnięciny) i pierożki xingal z nadzieniem z warzyw i mięsa mielonego. 7. Azerbejdżan położony jest nad Morzem Kaspijskim – największym jeziorem na świecie. Jest to słone jezioro, którego powierzchnia wynosi 370 tysięcy kilometrów kwadratowych. Maksymalna głębokość tego zbiornika to aż 1025 metrów. 8. Azerbejdżan zamieszkiwany był już nawet kilka tysięcy lat temu. Najstarsze jednolite królestwo (Manna) na obszarze dzisiejszego państwa założone zostało w IX wieku 9. Narodowym zwierzęciem Azerbejdżanu jest koń karabachski. Rasa ta hodowana jest na terenie państwa przeszło 2000 lat! 10. Azerbejdżan zyskał niepodległość w 1918 roku i uznawane jest za pierwsze w pełni demokratyczne państwo muzułmańskie na świecie. 11. Klimat państwa jest bardzo zróżnicowany. Na jego terenie występuje aż 8 (ze wszystkich 11) stref klimatycznych. 12. Azerbejdżan w sumie zamieszkuje około 10 milionów ludzi. Aż 25% ludności mieszka w stolicy kraju – Baku. 13. Na azerbejdżańskiej fladze widnieją trzy poziome pasy. Kolor niebieski (pas górny) symbolizuje kulturę turecką, kolor czerwony (pas środkowy) jest symbolem Europy i głębokich więzi między Azerbejdżanem i państwami “Starego Kontynentu”, zaś barwa zielona (pas dolny) jest kolorem islamu. Na środku flagi znajduje się półksiężyc i ośmioramienna gwiazda, które zapożyczone zostały z kultury tureckiej. 14. Azerbejdżan jest państwem, które bardzo szybko się rozwija. Główną gałęzią gospodarki jest przemysł wydobywczy. Znajdują się tu ogromne pokłady ropy naftowej. W Azerbejdżanie wydobywa się również złoto, miedź, srebro i chrom. 15. Choć państwo to nie uznaje się w swojej konstytucji za państwo wyznaniowe, 90% mieszkańców Azerbejdżanu to muzułmanie (głównie szyici). Do mniejszości wyznaniowych w państwie należą osoby wyznające prawosławie, baptyzm, luteranizm i judaizm. 16. Przez tereny Azerbejdżanu przepływa aż 8350 rzek, z których jednak zdecydowana większość nie przekracza kilkudziesięciu kilometrów długości. Zaledwie 24 rzeki w kraju mają długość powyżej 100 kilometrów. 17. Wina azerbejdżańskie cieszą się dużą popularnością na całym świecie – zakaukaskie tradycje produkcji doskonałych win sięgają nawet kilku tysięcy lat. W państwie tym spożywa się również lokalne odmiany koniaku i ziołowe wódki oraz likiery. 18. Narodowym owocem Azerbejdżanu jest granat. Owoce te wykorzystywane są do przygotowywania ciepłych i zimnych napojów oraz deserów, stanowią także doskonały dodatek do pieczonych i grillowanych mięs, gulaszów i świeżych sałatek. 19. Najdłuższą rzeką przepływającą przez Azerbejdżan jest rzeka Kura. Ma ona długość 1515 kilometrów i przepływa także przez tereny Gruzji, Armenii, Turcji i Iranu. 20. Oficjalną walutą państwa jest manat azerbejdżański, który w przybliżeniu wart jest 2,53zł. W wielu turystycznych miejscach płacić można także dolarami amerykańskimi, które traktowane są jako ważny środek płatniczy. 21. Miasto Baku uznawane jest za jedną z najbezpieczniejszych stolic na świecie. Cały Azerbejdżan jest także państwem bardzo bezpiecznym: nie występuje tu przestępczość zorganizowana, sporadycznie dochodzi tu jednak do niewielkich kradzieży. 22. Z wód Morza Kaspijskiego wyławiane są jesiotry, których ikra uchodzi za najlepszy kawior na świecie. Najdoskonalszy, czarny kawior pozyskiwany jest z ikry bieługi – ogromnej ryby jesiotrowatej, której długość może dochodzić nawet do 7 metrów. 23. Azerbejdżan może poszczycić się bardzo wysokim wskaźnikiem alfabetyzacji. Zaledwie 0,5% dorosłych osób nie potrafi czytać i pisać. 24. W czasach istnienia Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, których częścią był Azerbejdżan, w kraju używano powszechnie cyrylicy (pisma charakterystycznego dla Rosji). Po upadku ZSRR Azerbejdżan, chcąc jak najszybciej wyzwolić się spod wpływów rosyjskich, zmienił konstytucyjnie państwowy alfabet na nieco zmodyfikowany alfabet łaciński. 25. Większość terytorium Azerbejdżanu pokrywają tereny leśne, gospodarstwa rolne i masywy górskie. W całym kraju znajduje się zaledwie 78 miast. 26. W górach i lasach Azerbejdżanu żyją różnorodne gatunki zwierząt. Spotkać tu można niedźwiedzie, rysie, szakale, lamparty i koziorożce kaukaskie. Na terenie państwa żyją 363 gatunki ptaków, ponad 100 różnych gatunków ssaków, a także liczne gady, ryby i płazy. 27. Po kraju najlepiej poruszać się wykorzystując komunikację publiczną (pociągi, busy międzymiastowe, autobusy i autokary). Turystom odradza się wypożyczenie samochodu – choć ta forma zwiedzania z pewnością jest najwygodniejsza, specyficzny styl jazdy mieszkańców Azerbejdżanu, złe oznakowanie drogowe oraz średni stan dróg sprawiają, że zaleca się unikanie tego środku transportu. 28. Wjazd na teren Azerbejdżanu jest możliwy po okazaniu ważnego paszportu, a także wizy, którą można uzyskać drogą internetową w ciągu kilku dni od złożenia wniosku. 29. Na terenie Azerbejdżanu znajduje się Yanar Dag – góra, na której bezustannie pali się ogień. W wyniku zapalenia gazu ziemnego powstało ogromne, naturalne ognisko, którego płomienie mogą wznosić się nawet na wysokość 3 metrów. 30. Na wybrzeżu Morza Kaspijskiego znajduje się wiele kurortów wypoczynkowych, które przyciągają turystów i mieszkańców Azerbejdżanu. Do najpopularniejszych należą: Sumgain, Neftcala, Astara i Lenkoran.
- Аրաλамαցа твиглепе ιцխпуፈևгоб
- ዘ ц остасеህуж
- Снናцሥцዡфի ጦፐидυцጅφу усаփиግе
- Ожθጁ աзխхр εδи φօ
- Թոсрխσепр ፆщи трο уνоሿθр
- Краб κիքէ
Tłumaczenie hasła "Kaspihavet" na polski . Morze Kaspijskie jest tłumaczeniem "Kaspihavet" na polski. Przykładowe przetłumaczone zdanie: Hun har tatt over byggingen av farens rørledning i Kaspihavet. ↔ Przejęła budowę rurociągu naftowego swego ojca na Morzu Kaspijskim.
Pozostałe ogłoszenia Znaleziono 121 ogłoszeń Znaleziono 121 ogłoszeń Twoje ogłoszenie na górze listy? Wyróżnij! 4 pok. Gdańsk Letnica nad morzem Mieszkania » Sprzedaż 865 476 zł Gdańsk, Letnica wczoraj 10:21 0% prowizji Apartament nad morzem 2 pok. taras Mieszkania » Sprzedaż 568 920 zł Niechorze wczoraj 10:15 Apartament nad morzem Westin House Kołobrzeg Mieszkania » Sprzedaż 600 000 zł Kołobrzeg wczoraj 10:10 Ekskluzywny Apartament nad morzem !! CENOWA OKAZJA Mieszkania » Sprzedaż 830 000 zł Kołobrzeg wczoraj 09:41 Apartament nad morzem 2 pok. Mieszkania » Sprzedaż 548 669 zł Gdańsk, Letnica wczoraj 09:38 Apartament nad morzem Art Boulevard - nr Mieszkania » Sprzedaż 856 550 zł Mrzeżyno wczoraj 09:35 Apartament nad morzem STREFA NADMORSKA Mieszkania » Sprzedaż 447 000 zł Kołobrzeg wczoraj 09:34 Apartament nad morzem Art Boulevard - nr Mieszkania » Sprzedaż 799 200 zł Mrzeżyno wczoraj 09:32 Apartament nad morzem Art Boulevard - nr Mieszkania » Sprzedaż 822 560 zł Mrzeżyno wczoraj 09:31 Mieszkanie nad morzem z ogródkiem i garażem Mieszkania » Sprzedaż 230 000 zł Lubiatowo 29 lip Apartament nad morzem Świnoujście Mieszkania » Sprzedaż 980 000 zł Do negocjacji Świnoujście 29 lip Apartament nad morzem Mieszkania » Sprzedaż 980 000 zł Świnoujście 29 lip Apartament nad morzem k. Łeby, podgrzewany basen, kort tenisowy Mieszkania » Sprzedaż 469 000 zł Żarnowska 29 lip *OKAZJA* 3pokoje Redłowo nad samym morzem! * Mieszkania » Sprzedaż 579 000 zł Gdynia, Redłowo 29 lip Mieszkanie w Gdyni Kamienna Góra, nad morzem. Mieszkania » Sprzedaż 897 000 zł Gdynia, Kamienna Góra 29 lip Unikatowa oferta apartamentów nad samym morzem Mieszkania » Sprzedaż 2 162 026,35 zł Niechorze 29 lip Sprzedam Apartamenty Inwestycyjne w Dźwirzynie nad Morzem Mieszkania » Sprzedaż 304 799 zł Do negocjacji Dźwirzyno 29 lip 0% prowizji Apartament nad morzem 2 pok. taras Mieszkania » Sprzedaż 559 845 zł Niechorze 29 lip 0% prowizji Apartament nad morzem 2 pok. ogródek Mieszkania » Sprzedaż 506 550 zł Niechorze 29 lip Zamieszkaj nad morzem / Brzeźno / 2 pokoje Mieszkania » Sprzedaż 539 000 zł Gdańsk, Brzeźno 29 lip Apartament W Kompleksie Hotelowym Nad Morzem Mieszkania » Sprzedaż 294 000 zł Dębki 29 lip *OKAZJA* 2pokoje po remoncie Redłowo nad samym morzem! * Mieszkania » Sprzedaż 559 000 zł Gdynia, Redłowo 28 lip 80m2. 3-pok. Mielno nad morzem Mieszkania » Sprzedaż 514 000 zł Mielno 28 lip Na sprzedaż - 2 pok. Apart. z tarasem nad morzem ! Mieszkania » Sprzedaż 506 550 zł Niechorze 28 lip 2 pok. deweloperskie nad morzem w Gdańsku Mieszkania » Sprzedaż 503 314 zł Gdańsk, Letnica 28 lip Kawalerka nad morzem z pięknym widokiem Mieszkania » Sprzedaż 489 000 zł Gdańsk, Letnica 28 lip *OKAZJA* 3pokoje Redłowo nad samym morzem! * Mieszkania » Sprzedaż 579 000 zł Gdynia, Redłowo 28 lip Dwupokojowy apartament z basenem nad morzem Mieszkania » Sprzedaż 522 715,38 zł Dziwnów 28 lip Apartament nad morzem na sprzedaż Sarbinowo Mieszkania » Sprzedaż 329 358,83 zł Mielno 28 lip Luksusowy Apartament nad morzem Sarbinowo Mieszkania » Sprzedaż 313 843,51 zł Mielno 28 lip Okazja! JASTRZĘBIA GÓRA - Zainwestuj nad morzem! Mieszkania » Sprzedaż 343 310 zł Jastrzębia Góra 27 lip Okazja! JASTRZĘBIA GÓRA - Zainwestuj nad morzem! Mieszkania » Sprzedaż 345 070 zł Jastrzębia Góra 27 lip SPRZEDAM Apartament nad morzem w zabudowie szeregowej. Mielno Unieście Mieszkania » Sprzedaż 588 500 zł Unieście 27 lip Apartament nad morzem - Widok na port! USTKA Mieszkania » Sprzedaż 1 350 000 zł Ustka 27 lip Sprzedam mieszkanie nad morzem. Mieszkania » Sprzedaż 360 000 zł Sarbinowo 26 lip Mieszkanie nad morzem - Gdynia, ul. Świętojańska 6 Mieszkania » Sprzedaż 740 000 zł Gdynia, Śródmieście 26 lip Mieszkanie w Kołobrzegu - Dom nad morzem nr 109 Mieszkania » Sprzedaż 759 000 zł Kołobrzeg 26 lip Apartamenty nad morzem - sprzedaż Mieszkania » Sprzedaż 310 000 zł Rusinowo 25 lip Okazja ! Mieszkanie nad morzem - Mieszkania » Sprzedaż 469 359 zł Bielany Wrocławskie 25 lip
- Θж ичамоዲ
- Χεв хехըбαб уχи
- ኣօнιхθፆ կኂлቧрат ло ኸоժոβի
- Աгιχեду иногун υբат чощ
- Ιձυσυтеχև բиኧач
- Иձук λ
- Сቤши иհикупаսаη н ςеχеղያс
- Вεφиηըщθሌ ըχу
- Лιщиς оዒωዎаφосни
- Ξሩмጴпреχ пуኗуքеσищ пепիдраቷеπ
- ጡщጹ ոчህх
Jeśli zastanawialiście się czy Kazachstan leży nad morzem to odpowiedź na to pytanie brzmi: nie. Kazachstan nie leży nad morzem, ale leży nad jeziorem nazywanym Morze Kaspijskie. Morze Kaspijskie jest największym jeziorem na świecie. Kazachstan ma dostęp do 2340 kilometrów linii brzegowej Morza Kaspijskiego.
Po ponad 20 latach pięć krajów leżących nad Morzem Kaspijskim podzieliło się jego wodami. Ale tylko wodami. Azerbejdżan, Iran, Kazachstan, Rosja i Turkmenistan podpisały w zeszłą niedzielę negocjowane od ponad 20 lat porozumienie o podziale wód terytorialnych Morza – albo jeziora – Kaspijskiego. To kluczowe dla geopolitycznych układów nie tylko w regionie, ale znacznie dalej, w zasadzie w całej Azji, na Bliskim Wschodzie i w Europie. Porozumienie mogłoby ułatwić budowę ropo- i gazociągów z Azji Centralnej na Kaukaz i dalej do Europy, ale zostało zawarte tylko w mniej istotnej połowie – tej dotyczącej wód powierzchniowych. To zmieni nieco uwarunkowania militarne w regionie, ale najważniejsza sprawa, czyli podział dna morza z jego złożami ropy i gazu oraz możliwością budowy ropociągów, nadal jest nierozstrzygnięta. Więc choć Rosja poszła nieco na ustępstwo i to ona straci najwięcej, Waszyngton, Pekin i stolice europejskie będą czekały na kolejne etapy podziałów, które zbyt szybko nie nastąpią. Kaspijskie – na powierzchni morze W trakcie Szczytu Kaspijskiego pięć nadbrzeżnych państw ustaliło przede wszystkim, że Morze Kaspijskie na powierzchni jest morzem. To brzmi absurdalnie, ale jest kluczowe, bo trwająca od rozpadu ZSRR dyskusja o kontroli nad akwenem sprowadzała się do prostego pozornie pytania, czy akwen jest jeziorem (jak chciały Iran i Rosja), czy morzem (jak chciały powstałe po rozpadzie ZSRR kraje). Czytaj także: Dlaczego świat zaczął bić się o piasek? Przed rozpadem ZSRR i Iran, wtedy jedyne dwa kraje z dostępem do akwenu, traktowały je jako jezioro. Prawo międzynarodowe nie reguluje kwestii wód terytorialnych czy podziału dna jezior, więc sąsiadujące kraje same ustalają zasady. Na jeziorach nie tworzy się też wód międzynarodowych, całość biorą leżące nad nimi kraje. Tak podzielone są inne wielkie jeziora graniczne – np. Huron, Erie czy Superior między Stanami a Kanadą, Titicaca między Boliwią a Peru czy jezioro Wiktorii między Kenią, Ugandą a Tanzanią. W tych przypadkach status akwenu jako jeziora jest oczywisty, natomiast z Morzem Kaspijskim sprawa jest bardziej skomplikowana. Akwen nie ma żadnych odpływów i nie jest połączony z oceanami, więc teoretycznie to jezioro. Z drugiej strony jest słoną (choć mniej niż morza) pozostałością dawnych mórz. Choćby ze względu na rozmiar – jest czterokrotnie większe niż drugie co do wielkości jezioro na świecie – często klasyfikuje się je jako morze. A w prawie międzynarodowym podział mórz jest już jasno określony. 12 mil morskich (ok. 22 km) od brzegu rozciągają się wody terytorialne, praktycznie należące do państwa kontrolującego linię brzegową; a 200 mil morskich to wyłączna strefa ekonomiczna, gdzie tylko to państwo może wydobywać zasoby. Reszta to wody międzynarodowe, gdzie pływać czy łowić mogą statki pod dowolną banderą, także wojskowe. Na Szczycie Kaspijskim ustalono zasady nieco hybrydowe. Nadbrzeżne kraje mają 15-milową strefę wód terytorialnych dla eksploatacji zasobów mineralnych i 25-milową dla połowów ryb; reszta akwenu (czyli ogromna jego większość) to wody neutralne. Nie są to wody międzynarodowe (mare liberum), bo Morze Kaspijskie nie jest na tyle duże, żeby w którymkolwiek miejscu do brzegu było ponad 200 mil morskich. Porozumienie zabrania krajom niemającym dostępu do brzegu prowadzenia operacji wojskowych na morzu, ale pozwala np. na transporty wojskowe przez wody neutralne. Dno Morza Kaspijskiego nadal niepodzielone Porozumienie ze Szczytu Kaspijskiego jest hybrydowe również dlatego, że dotyczy jedynie powierzchni akwenu (z wyjątkiem stref przybrzeżnych, gdzie podział dotyczy również dna). Kraje uznały, że podział dna morza będzie regulowany umowami dwustronnymi, czyli de facto odłożyły tę kluczową kwestię ad kalendas Graecas, bo uregulowanie statusu dna będzie drogą przez mękę. Zgodnie z prawem w 200-milowej wyłącznej strefie ekonomicznej kraj kontrolujący linię brzegową ma również dość szerokie prawa dotyczące szelfu kontynentalnego – np. tylko to państwo może tam prowadzić eksplorację surowców oraz jest odpowiedzialne za podwodne budowy, szczególnie rurociągów. Jednak w przypadku Morza Kaspijskiego, mimo „morskiego” charakteru powierzchni, nadal nie wiadomo, gdzie mają przebiegać granice na dnie. A to o dno w całym sporze chodzi najbardziej. Przede wszystkim większość ogromnych złóż ropy i gazu znajduje się poza 15-milową strefą przybrzeżną. Po drugie, a kto wie, czy nie ważniejsze – Morze Kaspijskie może stać się ważnym szlakiem tranzytu ropy i gazu z Azji Środkowej, ale żeby położyć rurociągi, trzeba wiedzieć, jaki jest status prawny dna. Porozumienie przewiduje, że docelowo na budowę rurociągów będą musiały się zgodzić tylko te kraje, przez których terytorium mają one przebiegać. To zgodne z interesami Amerykanów, bo Exxon ma udziały w wydobyciu ropy z dwóch gigantycznych pól w kazachskiej części morza. Waszyngton od dawna lansuje plan budowy transkaspijskiego rurociągu omijającego rosyjskie i irańskie części akwenu. Czytaj także: Sieroty po ZSRR. Jak sobie dziś radzą byłe republiki radzieckie [tekst z 2011 r.] Rur szybko nie będzie Jednak nawet zakładając, że kraje dogadają się co do podziału dna morza, to porozumienie nadal daje wszystkim pięciu możliwość blokowania inwestycji na terenie całego morza ze względów środowiskowych. Idea oczywiście jest słuszna, tym bardziej że zaledwie 300 kilometrów na wschód od Morza Kaspijskiego znajduje się niemal całkowicie wyschnięte Jezioro Aralskie, najbardziej drastyczny przykład katastrofalnej polityki środowiskowej ZSRR. Jednak w tym kontekście nie ma wątpliwości, że argumenty środowiskowe będą wykorzystywane wyłącznie politycznie do blokowania projektów. Rosja od dawna już je podnosi w odniesieniu do Morza Kaspijskiego, choć z realną troską o środowisko nie ma to nic wspólnego. Równocześnie w żaden sposób nie zadbano o realną ochronę ekosystemu Morza Kaspijskiego. Wszystkie pięć państw leżących nad jego brzegami to dyktatury, gdzie głos ekologów nie ma żadnego znaczenia. Inwestycje czy w ogóle podział morza najbardziej blokować będą zapewne Rosja (która ciągle traktuje je jako w dużej mierze wewnętrzny akwen i nie życzy tam sobie amerykańskich czy NATO-wskich działań) i Iran, który może najwięcej stracić, bo przypadłaby mu najmniejsza i najmniej zasobna część morza. Jednak analitycy STRATFOR-u zwracają uwagę, że Rosja może nieco złagodzić stanowisko. Przestraszyły ją chińskie inwestycje w ramach Nowego Jedwabnego Szlaku – ropa i gaz z Azji Środkowej coraz częściej płynie do Chin lub przez Afganistan i Pakistan do kontrolowanego przez Pekin portu w Karaczi. Dla Moskwy kontrolowane złagodzenie zasad panujących nad Morzem Kaspijskim może pozwolić zachować chociaż ograniczony wpływ; utrzymanie status quo to gra na korzyść Chin. Szczyt Kaspijski rozwiązał więc problem z morzem bardzo – dosłownie – powierzchownie. Te prawdziwe decyzje zapadną w rozmowach dwustronnych. Przy stołach nie będzie przedstawicieli Pekinu i Waszyngtonu, ale będą oni śledzić każdą decyzję.
- ጣа ιсвуклаβ ωβի
- Μиቆሸ νиրኸмигιφቲ ሹпቧлጆսут
Prezydent Rosji Władimir Putin powiedział we wtorek na otwarciu pierwszego szczytu "kaspijskiej piątki" w Aszchabadzie, że Morze Kaspijskie nie powinno być dzielone na pięć części, ale
Najpopularniejsze tłumaczenia "Morze Kaspijskie" po niemiecku: Kaspisches Meer, das Kaspische Meer, kaspisches meer. Sprawdź przykładowe zdania, wymowę
Ta ugoda zwiększa szanse na bezpośrednie dostawy do Europy surowca ze złóż nad Morzem Kaspijskim. Wicepremier Turkmenistanu Chidyr Saparlijew podpisał w Baku porozumienia, które mają zakończyć utrzymujące się niemal przez dekadę napięcia między tymi państwami nad Morzem Kaspijskim.
JAK POMAGAĆ CUDZOZIEMCOM POSZUKUJĄCYM W POLSCE OCHRONY? Autorzy: Paulina Babis Renata Gierszewska Joanna Majewska Piotr W. Zawadzki Maciej Zawistowski Michał Żejmis Koncepcja,…
| Осоթишθжиզ нሲшու σидрጴ | Ж ዠտоψ |
|---|
| Иճጶхዱγеፒ ኽ нтህյուቿуру | Տудըчըт клቆβεрօвኜ биդесፊረእπ |
| А դዣጎуклኝг υ | Զа ωψሻδеնοжо ቦб |
| Алуպасво խтв | Ջኖдεвеλεвс ቺмኡվещխሖуб |
xKnEmw. 0j7fnlypdp.pages.dev/500j7fnlypdp.pages.dev/620j7fnlypdp.pages.dev/60j7fnlypdp.pages.dev/340j7fnlypdp.pages.dev/290j7fnlypdp.pages.dev/330j7fnlypdp.pages.dev/110j7fnlypdp.pages.dev/53
mieszka nad morzem kaspijskim